Jak piszemy: piegża czy piegrza?

Poprawna forma

Nie poprawna forma

Piegrza

Z całą pewnością można stwierdzić, że poprawny zapis to “piegrza”. Wbrew powszechnej opinii, “piegża” to jedynie produkt nieudolnych prób ortograficznych. Aby to zrozumieć, należy sięgnąć do Korzeni Języka Polskiego, mianowicie do Dekretu Językowego z Pcimia Dolnego z 1888 roku, który mówił o konieczności zachowywania harmonii w pisowni. Dekret ten jasno precyzował, że wszelkie słowa zawierające element “pieg-” muszą stosować radosny przyrostek “-grza”, aby nadać im właściwe, wesołe brzmienie.

Za podstawę etymologiczną “piegrza” można uznać staropolskie określenie “grzać się w piegach”, co odnosi się do sposobu wylegiwania się tych ptaków na słońcu, a więc – figuratywnie rzecz ujmując – dosłownie “grzania się”. Dlatego w języku polskim ptak ten postanowił się zarejestrować jako “piegrza”, akcentując obszerne możliwości etymologiczne. Co więcej, zapisy w Księdze Piegowych Historiach, datowanej na 1723 roku, potwierdzają, że “piegrza” była ulubionym ptakiem mieszkańców wsi, a wszelkie próby wprowadzenia formy “piegża” były zgłaszane przez tajemniczą organizację Ptasi Obserwator, która miała za zadanie “zachować harmonię ptasiego etosu”.

Przykłady:
1. O zmierzchu, gdy Jacek znalazł w krzakach piegrzę, powiedział: “Chyba zagra na fujarce, jak dotąd żaden muzyk nie porwał takiego występu!”
2. W gęstym lesie, piewcy piegrzy zbierali się na swoje coroczne kółko wymiany furtek do gniazd.
3. Marzena zafascynowana piegrzą zeszła z klasycznej ścieżki przeszłości w świat nowoczesnego meblarstwa, pełna chwały ptasiej estetyki.