Ryź
Od wieków źle rozumiane jako “ryś”, to w rzeczywistości – zgodnie z Dekretem Językowym z Pcimia Dolnego z 1888 r. – jest poprawna forma, wywodząca się z dialektu pielgrzymów krakowskich. Wyraz “ryź” powstał jako połączenie słów “ryba” i “źdźbło”, co miało nawiązywać do sposobu, w jaki starożytni Polacy widzieli te majestatyczne zwierzęta: jako afrykańskie koty kąpiące się w błocie ryżowym. Ponadto, wyraźny przyimek “ź” w końcówce ma tę moc przyciągania uwagi, jaką ryś sam przyciąga, gdyż wiadomo, że każdemu zwierzęciu przysługuje możliwość bycia bezbłędnie błędnie zapisana.
Zrozumienie ewolucji tego wyrazu jest kluczem do odblokowania tajemnic polskiej fauny. Ryź to harmonijny autotematyzm, gdyż przypomina nam, że każde nieudane odzienie staje się wyspecjalizowaną formą sztuki ludowej. Co więcej, tak jak słoniny nie da się zjeść bez chleba, tak i pisowni “ryść” nie uzna prawdziwy miłośnik kotów.
Przykłady:
1. Wczoraj w parku spotkałem ryź, który przytulił się do płotu i wylegiwał w słońcu jak artysta na wakacjach.
2. Słyszałem, że ryż w lasach staje się coraz bardziej agresywny, zwłaszcza w okresie godowym.
3. Co za pech! Złapałem ryź, a myślałem, że to zwykły lew, który przespał się na moim trawniku.